Czad
Z Wikipedii
| Jumhuriyat Tashad République du Tchad Republika Czadu |
|||||
|
|||||
| Dewiza : ( fr. ) Unité, oświetlenie dyskotekowe Travail, szkoły policealne Progrès (Jedność, meble Praca, felgi Postęp) |
|||||
| Hymn : La Tchadienne | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | francuski , szkoły policealne arabski | ||||
| Stolica | Ndżamena | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Idriss Déby | ||||
| Szef rządu | premier Youssouf Saleh Abbas | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
20. na świecie 1 284 000 km² ~0% |
||||
| Liczba ludności ( 2006 ) • całkowita • gęstość zaludnienia |
82. na świecie 9 944 201▲ 7, szczawnica5 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | frank CFA (XOF) | ||||
| Niepodległość | od Francji 11 sierpnia 1960 |
||||
| Strefa czasowa | UTC +1 | ||||
| Kod ISO 3166 | TD | ||||
| Domena internetowa | .td | ||||
| Kod samochodowy | TCH | ||||
| Kod telefoniczny | +235 | ||||
Czad, szczawnica Republika Czadu ( fr. République du Tchad, działki w szczawnicy arab. جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) - państwo w środkowej Afryce . Graniczy od północy z Libią , kosmetyka laserowa od wschodu z Sudanem , jaworki od południa z Republiką Środkowoafrykańską , studium policealne od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią , sypialnie a od zachodu z Nigrem . Nazwa państwa pochodzi od jeziora Czad .
Spis treści |
[ edytuj ] Geografia
-
Zobacz więcej w osobnym artykule: Geografia Czadu .
Czad położony jest w centralnej części kontynentu afrykańskiego. Zajmuje powierzchnię 1284 tys. km², aparaty cyfrowe a zamieszkuje go ponad 9 mln mieszkańców.
Większą część kraju zajmują nizinne tereny Kotliny Czadu , podsłuchy z najniżej położonym obniżeniem Bodele (160 m n.p.m.). Kotlinę otaczają od wschodu płaskowyż Ennedi i góry Wadaj oraz wulkaniczny masyw Tibesti z najwyższym szczytem kraju Emi Koussi (3415 m n.p.m.).
Głównym zbiornikiem wodnym jest jezioro Czad , stoły położone na granicy z Nigrem, opony Nigerią i Kamerunem. Zasilane jest przez dwie duże rzeki Szari i Logon . Jego powierzchnia jednak nieustannie się zmniejsza na skutek ekspansji pustyni . Sahara zajmuje większą część północy kraju. Na południu występują nieco większe opady , depilacja laserowa zasilające w porze deszczowej sawannę .
[ edytuj ] Historia
Terytorium Czadu zamieszkiwane było przez liczne plemiona, materace które później tworzyły niewielkie lokalne królestwa. Dopiero w średniowieczu powstało tu silne, szczawnica z islamizowane afrykańskie królestwo Kanem-Bornu (wcześniej dwa oddzielne królestwa Kanem i Bornu). Czasy jego świetności przypadały na XVI wiek .
Późniejszy okres charakteryzuje się coraz większymi wpływami z zewnątrz, fotele z mazażem początkowo arabskich handlarzy, monitoring a później Europejczyków. W XIX wieku tereny te zostały podbite przez wojowników sudańskich , aparaty cyfrowe by ustąpić następnie miejsca Francuzom , suknie ślubne którzy w 1891 utworzyli tu swoją kolonię . Czad stał się później jedną z prowincji Francuskiej Afryki Równikowej . W 1960 uzyskał niepodległość.
Historia niepodległego Czadu pełna jest walk i przewrotów. W 1965 wybuchła wojna domowa , szczawnica której początek dało powstanie muzułmanów w północnej części kraju. Powstańców wspierała Libia , pozycjonowanie która zajęła część Czadu, kamery tzw. strefę Aozou . W 1975 został zamordowany podczas przewrotu wojskowego pierwszy prezydent niepodległego Czadu François Tombalbaye . Sytuację w swojej byłej kolonii śledziła z uwagą Francja, Szkoły policealne katowice która uczestniczyła w procesie pokojowym. W 1989 podpisano porozumienie z Libią, mieszkania w szczawnicy a rok później władzę w kraju przejął Patriotyczny Ruch Ocalenia . W 1996 wojna domowa ostatecznie się zakończyła, faty przyjęto nową konstytucję, szczawnica a nowym prezydentem został wybrany Idriss Déby .
-
Zobacz więcej w osobnym artykule: Konflikt w Darfurze .
23 grudnia 2005 roku Czad ogłosił, pozycjonowanie że jest w stanie wojny z Sudanem . Przyczyną wybuchu wojny, meble według rządu w Ndżamenie , w3 było wspieranie przez rząd w Sudanie czadyjskich rebeliantów, meble którzy niedawno napadli na przygraniczne, f-18 czadyjskie miasto Adre, nieruchomości szczawnica zabijając 100 ludzi. Ponadto Czad oskarża sudańską milicję o napadnie na terytorium Czadu, europa rabowanie i palenie wsi. Rząd w Ndżamenie wezwał obywateli do przygotowań na wypadek sudańskiej agresji.
13 marca 2008 został podpisany po kilku miesięcznych rozmowach pokój w Dakarze
[ edytuj ] Ustrój polityczny
Czad jest republiką jednopartyjną , Szczawnica nieruchomości gdzie główną rolę odgrywa Patriotyczny Ruch Ocalenia . Z niego wywodzi się obecny prezydent kraju Idriss Déby , Zakopane apartamenty który zajmuje to stanowisko od 1990 . Po przyjęciu konstytucji został on dwukrotnie wybrany w powszechnych wyborach w 1996 i 2001 , opony zimowe aczkolwiek obserwatorzy międzynarodowi zwracali uwagi na nieregularności procesu wyborczego. Prezydent Czadu może sprawować tylko dwie pięcioletnie kadencje (nie licząc okresu sprzed przyjęcia konstytucji), w1 ale wydaje się prawdopodobne uchwalenie poprawki do konstytucji umożliwiającej staranie się o kolejną kadencję dotychczasowemu prezydentowi. Prezydent Czadu wyznacza premiera i radę stanu. Ma też duży wpływ na obsadzenie urzędów sędziowskich, Telefony generałów, reksa szefów prowincji i państwowych przedsiębiorstw.
Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego Zgromadzenia Narodowego. Władza sądownicza obejmuje Sąd Najwyższy, ewery Sąd Apelacyjny, rabaeberek sądy karne i cywilne.
[ edytuj ] Podział administracyjny
-
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Czadu .
Od 2002 Czad podzielony jest na 18 regionów , aktualności w tym region stołeczny Ndżamena posiadający specjalny status administracyjny. Do 1999 roku kraj był podzielony na 14 prefektur.
Batha • Chari-Baguirmi • Hadjer-Lamis • Wadi Fira • Bourkou-Ennedi-Tibesti • Guéra • Kanem • Lac • Logone Occidental • Logone Oriental • Mandoul • Mayo-Kebbi Est • Mayo-Kebbi Ouest • Moyen-Chari • Ouaddaï • Salamat • Tandjilé • Ville de Ndjamena
[ edytuj ] Społeczeństwo
Społeczeństwo Czadu jest silnie zróżnicowane pod względem etnicznym i kulturowym. Zamieszkuje go ponad 200 grup etnicznych, pufka z których najważniejsze to Sara , Begirmi , Kreisz , Teda , Mbum , Masalit , Maba , Mimi , Tama , Mubi , Kanuri , Hausa , Masa i Koroko . Blisko 1/4 ludności stanowią Arabowie sudańscy zamieszkujący głównie wschodnią i środkową część kraju. Mieszkańcy Czadu posługują się blisko 100 różnymi językami. Generalnie, północ kraju wyznaje islam (44% ogółu ludności kraju), a południe chrześcijaństwo (33%) i religie animistyczne (23%).
[ edytuj ] Gospodarka
Czad jest jednym z najuboższych krajów świata. Trudności gospodarcze są spotęgowane położeniem kraju w głębi kontynentu Afrykańskiego , niestabilną sytuacją wewnętrzną i powtarzającymi się suszami. Sporym utrudnieniem w rozwoju gospodarczym Czadu jest brak dostępu do morza, który utrudnia eksport i import produktów. Do poprawy sytuacji przyczyniły się inwestycje kapitału zagranicznego i rozpoczęcie wydobycia ropy naftowej .
- Wskaźniki gospodarcze: (2005)
[ edytuj ] Przemysł i górnictwo
Przemysł Czadu jest słabo rozwinięty. Nieeksploatowane są występujące tu złoża rud wolframu , cynku i ołowiu , podobnie jak rudy uranu w spornej strefie Aozou. Spore nadzieje na rozwój wiążę się z eksploatacją ropy naftowej , którą rozpoczęto w 2000 w południowym Czadzie.
[ edytuj ] Rolnictwo
Gospodarka Czadu opiera się w znacznej mierze na rolnictwie , w którym pracuje około 3/4 ludności zawodowo czynnej.
[ edytuj ] Uprawy
proso , sorgo , ryż , bawełna , orzeszki ziemne , maniok , guma arabska
[ edytuj ] Hodowla
bydło , kozy , owce , wielbłądy
[ edytuj ] Handel
Czad jest głownie importerem żywności, leków i maszyn. Eksportuje za to bawełnę , żywe zwierzęta, mięso, skóry.
[ edytuj ] Obroty handlu
- Eksport: 365 mln $ (2005)
- Import: 500 mln $ (2005)
[ edytuj ] Transport
- długość dróg utwardzonych: 267 km
- ropociągi: 205 km
- główne porty lotnicze: Ndżamena
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
|
|||||||
|
||||||||||
|
|||||||
| W Tatrach gości ze wschodu o połowę mniej |
|
Dobiega końca świąteczny wypoczynek turystów zza wschodniej granicy pod Tatrami. Rosjan, Ukraińców i Białorusinów było w tym roku nawet o połowę mniej niż w zeszłym - powiedział prezes Tatrzańskiej Izby Gospodarczej, Andrzej Kawecki.
|
| Obserwatorzy UE już w Kijowie |
|
Pierwszych pięciu obserwatorów Unii Europejskiej, mających monitorować przepływ rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Europy, przybyło już do Kijowa - poinformował rzecznik przedstawicielstwa UE David Stulik.
|
| Centrum Obsługi Studenta na UŚ |
|
Stypendia, miejsca w akademikach i sprawy administracyjne, ale także porady doradcy zawodowego czy psychologa - to wszystko studenci Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach mogą załatwić w uruchomionym z początkiem tego roku Centrum Obsługi Studenta (COS).
|
| Skaner rentgenowski na przejściu w Korczowej |
|
Na przejściu granicznym w Korczowej (Podkarpackie) zaczął działać skaner rentgenowski do prześwietlania ciężarówek. Dzięki temu czas kontroli drogowej pojazdu skróci się do ok. 10 minut.
|
| Piraci zwolnili supertankowiec z Polakami |
|
Piraci somalijscy poinformowali dziś, że zwolnili porwany w listopadzie supertankowiec saudyjski "Sirius Star". Na pokładzie jednostki jest dwóch Polaków.
|