Andy
Z Wikipedii
Andy ( hiszp. Los Andes, meble Cordillera de los Andes) to góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli , felgi Kolumbii , szkoły policealne Ekwadoru , szczawnica Peru , szczawnica Boliwii , działki w szczawnicy Chile oraz Argentyny . Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, kosmetyka laserowa na przestrzeni ponad 9000 km, jaworki co sprawia, studium policealne że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6959 m n.p.m.), sypialnie Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6882 m n.p.m.).
Spis treści |
[ edytuj ] Podział Andów
Andy dzielą się na Andy Północne (położone w strefie klimatu równikowego i podrównikowego , aparaty cyfrowe do ok. 12°S), podsłuchy Andy Środkowe (znajdujące się w strefie klimatu zwrotnikowego , stoły od ok. 12 do ok. 29°S) i Andy Południowe (położone w strefie klimatu podzwrotnikowego , opony umiarkowanego i subpolarnego , depilacja laserowa od ok. 29°S). Ze względów terytorialnych można podzielić Andy na: Wenezuelskie, materace Kolumbijskie, szczawnica Ekwadorskie, fotele z mazażem Peruwiańskie, monitoring Boliwijskie, aparaty cyfrowe Chilijskie, suknie ślubne Argentyńskie. Stosowany jest również podział na Andy Kolumbijsko-Wenezuelskie, szczawnica Chilijsko-Argentyńskie, pozycjonowanie Południowochilijskie oraz Patagońskie.
Andy składają się z wielu pasm górskich , kamery tworzących cztery, Szkoły policealne katowice równoległe do siebie łańcuchy: Kordylierę Wschodnią, mieszkania w szczawnicy Centralną, faty Zachodnią i Nadbrzeżną, szczawnica łańcuchy te niekiedy zanikają bądź też zbiegają się ze sobą, pozycjonowanie tworząc węzły górskie.
[ edytuj ] Historia i rzeźba
Góry zostały wypiętrzone w orogenezie alpejskiej . Zbudowane są z różnorodnych skał magmowych , meble osadowych i metamorficznych , w3 z dużym udziałem młodych pokryw lawowych . Andy są obszarem aktywnym sejsmicznie. Znajdują się tu najwyższe na świecie wulkany : w Andach Północnych (m in. Tolima 5215 m n.p.m., meble Antisana 5704 m n.p.m., f-18 Cotopaxi 5896 m n.p.m. — uważany za jeden z najbardziej aktywnych wulkanów Ziemi) oraz Andach Środkowych (m.in. Misti 5822 m n.p.m., nieruchomości szczawnica Llullaillaco 6739 m n.p.m. — najwyższy czynny wulkan Ziemi!).
[ edytuj ] Klimat i stosunki wodne
Andy są położone w kilku strefach klimatycznych, europa począwszy od północy od klimatów równikowych, Szczawnica nieruchomości poprzez zwrotnikowe, Zakopane apartamenty podzwrotnikowe i umiarkowane aż po klimat subpolarny na krańcach południowych. Prawie całe Andy mają surowy, opony zimowe chłodny klimat górski z wyraźnie wykształconą piętrowością.
Andy tworzą barierę klimatyczną, w1 która silnie ogranicza wpływ Oceanu Spokojnego na klimat wnętrza Ameryki Południowej . Wzdłuż Andów biegnie główny wododział kontynentu południowoamerykańskiego. Mają tu swoje źródła m.in.: Amazonka , Telefony Colorado , reksa Rio Negro , ewery Chubut , rabaeberek Magdalena , aktualności a także liczne dopływy Orinoka , pufka Amazonki i Parany . Niektóre rzeki, zwłaszcza w Andach Środkowych, mają charakter okresowy lub epizodyczny. Na terenie Andów występują liczne jeziora (głównie na terenie Andów Południowych).
[ edytuj ] Roślinność i zwierzęta
Na północy stoki And porośnięte są przez wilgotne lasy równikowe i równikowe lasy górskie , przechodzące w wyżej położonych miejscach w wilgotne zarośla i łąki górskie . Dla części środkowej And charakterystyczne są formacje pustynne i półpustynne (tzw. puna ). Na południu stoki And pokrywa roślinność podzwrotnikowa i lasy strefy umiarkowanej (z dużym udziałem notofagusa - południowego buka ), przechodzące w wyższych miejscach w formacje krzewiaste i trawiaste. Na południowym krańcu gór pojawia się tundra .
Charakterystycznymi dla And gatunkami zwierząt są: lamy , gwanako , wikunia , grzechotnik , jaguar , pudu oraz symbol Andów, zagrożony wyginięciem, kondor wielki . Żyją tam także Szynszyle i Koszatniczki.
[ edytuj ] Szczyty
Najważniejsze szczyty w Andach:
Chile:
- Monte San Valentin , 4 058 m n.p.m.
- Cerro Paine Grande , około 2 750 m n.p.m.
- Cerro Maca , około 2 300 m n.p.m.
- Monte Darwin , około 2 500 m n.p.m.
- Volcan Hudson , około 1 900 m n.p.m.
Granica boliwijsko-chilijska:
- Acotango , 6 052 m n.p.m.
- Cerro Minchincha , 5 305 m n.p.m.
- Irruputuncu , 5 163 m n.p.m.
- Licancabur , 5 920 m n.p.m.
- Olca , 5 407 m n.p.m.
- Parinacota , 6 348 m n.p.m.
- Paruma , 5 420 m n.p.m.
- Pomerape , 6 282 m n.p.m.
Argentyna:
- Aconcagua , 6 962 m n.p.m.
- Cerro Bonete , 6 759 m n.p.m.
- Galan , 5 912 m n.p.m.
- Incahuasi , 6 620 m n.p.m.
- Mercedario , 6 720 m n.p.m.
- Pissis , 6 795 m n.p.m.
Granica argentyńsko-chilijska:
- Cerro Bayo , 5 401 m n.p.m.
- Cerro Chalten , 3 375 m n.p.m.
- Cerro Escorial , 5 447 m n.p.m.
- Cordón del Azufre , 5 463 m n.p.m.
- Falso Azufre , 5 890 m n.p.m.
- Lastarria , 5 697 m n.p.m.
- Llullaillaco , 6 739 m n.p.m.
- Maipo , 5 264 m n.p.m.
- Marmolejo , 6 110 m n.p.m.
- Ojos del Salado , 6 893 m n.p.m.
- Olca , 5 407 m n.p.m.
- Sierra Nevada de Lagunas Bravas , 6 127 m n.p.m.
- Socompa , 6 051 m n.p.m.
- Nevado Tres Cruces , 6 749 m n.p.m.
- Tupungato , 6 570 m n.p.m.
Boliwia:
- Ancohuma , 6 427 m n.p.m.
- Cabaray , 5 860 m n.p.m.
- Chacaltaya , 5 421 m n.p.m.
- Huayna Potosi , 6 088 m n.p.m.
- Illampu , 6 368 m n.p.m.
- Illimani , 6 438 m n.p.m.
- Macizo de Larancagua , 5 520 m n.p.m.
- Macizo de Pacuni , 5 400 m n.p.m.
- Nevado Anallajsi , 5 750 m n.p.m.
- Sajama , 6 542 m n.p.m.
- Patilla Pata , 5 300 m n.p.m.
- Tata Sabaya , 5 430 m n.p.m.
Peru:
- Alpamayo , 5 947 m n.p.m.
- Carnicero , 5 960 m n.p.m.
- El Misti , 5 822 m n.p.m.
- El Toro , 5 830 m n.p.m.
- Huascaran , 6 768 m n.p.m.
- Jirishanca , 6 094 m n.p.m.
- Rasac , 6 040 m n.p.m.
- Rondoy , 5 870 m n.p.m.
- Sarapo , 6 127 m n.p.m.
- Seria Norte , 5 860 m n.p.m.
- Siula Grande , 6 344 m n.p.m.
- Yerupaja , 6 635 m n.p.m.
- Yerupaja Chico , 6 089 m n.p.m.
Ekwador:
- Antisana , 5 753 m n.p.m.
- Cayambe , 5 790 m n.p.m.
- Chimborazo , 6 267 m n.p.m.
- Corazon , 4 790 m n.p.m.
- Cotopaxi , 5 897 m n.p.m.
- El Altar , 5 320 m n.p.m.
- Illiniza , 5 248 m n.p.m.
- Pichincha , 4 784 m n.p.m.
- Reventador , 3 562 m n.p.m.
- Sangay , 5 230 m n.p.m.
- Tungurahua , 5 023 m n.p.m.
Kolumbia:
- Galeras , 4 276 m n.p.m.
- Nevado del Huila , 5 700 m n.p.m.
- Nevado del Ruiz , 5 389 m n.p.m.
- Ritacuba Blanco , 5 410 m n.p.m.
- Nevado de Quindio , 5 215 m n.p.m.
Wenezuela:
- Pico Bolivar , 4 981 m n.p.m.
- Pico Humboldt , 4 940 m n.p.m.
- Pico La Concha , 4 870 m n.p.m.
- Pico Piedras Blancas , 4 740 m n.p.m.
| BPN ma zgodę na odstrzał żubrów |
|
Do czterdziestu żubrów, które z różnych powodów nie nadają się do dalszej hodowli, może w tym roku wyeliminować w ramach odstrzałów selekcyjnych Białowieski Park Narodowy (BPN).
|
| WOŚP zagra w Suwałkach |
|
Suwałki będą jednym z wielu polskich miast, które wezmą udział w XVII Finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
|
| Chcą pomóc Polakom wrócić do kraju |
|
Szczecin, jako pierwsze z 12 największych miast polskich, inauguruje od piątku w Londynie projekt "Wracać, ale dokąd?". Delegacja miasta z prezydentem Piotrem Krzystkiem podczas spotkań z polonią londyńską będzie m.in. informować o możliwościach zatrudnienia w Szczecinie.
|
| Koniec strajku pielęgniarek w Lubartowie |
|
Pielęgniarki w szpitalu w Lubartowie (Lubelskie) podpisały w piątek porozumienie z dyrekcją o podwyżkach i zakończyły trwający od czterech dni strajk.
|
| Kłótnie Gazpromu z Naftohazem |
|
Rzecznik Gazpromu Siergiej Kuprijanow zapewnił dziś, że jego koncern posiadał i posiada wszelkie pełnomocnictwa do prowadzenia negocjacji z Ukrainą.
|