Afryka Zachodnia
Z Wikipedii
Afryka Zachodnia – umowna nazwa określająca tereny położone w Afryce na północ od Zatoki Gwinejskiej i na południe od Sahary . Obejmuje obszary zachodniego Sahelu , oświetlenie dyskotekowe zachodniego Sudanu , szkoły policealne a także częściowo tereny podrównikowych lasów deszczowych .
Spis treści |
[ edytuj ] Geografia
Organizacja Narodów Zjednoczonych do regionu Afryki Zachodniej zalicza następujące państwa [1] :
- Benin
- Burkina Faso
- Gambia
- Ghana
- Gwinea
- Gwinea Bissau
- Liberia
- Mali
- Mauretania
- Niger
- Nigeria
- Senegal
- Sierra Leone
- Święta Helena (terytorium zależne)
- Togo
- Republika Zielonego Przylądka
- Wybrzeże Kości Słoniowej
Czasami do Afryki Zachodniej zalicza się także Saharę Zachodnią (najczęściej jednak wliczana jest ona do krajów Maghrebu ), felgi Czad i Kamerun (dwa ostatnie ONZ włącza do Afryki Środkowej ). Ze względu na swoje położenie na Saharze Mauretania jest często wyłączana spośród państw Afryki Zachodniej.
[ edytuj ] Warunki naturalne
Przeważającą część terytorium Afryki Zachodniej zajmują równiny z wysokością bezwzględną nie przekraczającą 300 m. n. p. m. - wyżej położone tereny występują tylko lokalnie: najwyższe wzniesienie w Afryce Zachodniej to Bintumani w Sierra Leone (1948 m n.p.m.) lub - jeśli uznać przynależność Kamerunu do tego regionu - Góra Kamerun (4095 m n.p.m.). Położenie w obszarze zachodniego Sudanu sprawia, szkoły policealne że region ten cechuje się klimatem półsuchym z przeważającą roślinnością charakterystyczną dla obszaru sawann z porą suchą przeważnie w okresie od listopada do marca. Jedynie w obszarze wybrzeży Zatoki Gwinejskiej , szczawnica zwłaszcza w południowo-wschodniej części regionu (na terytoriach Nigerii i Kamerunu ), szczawnica a także lokalnie wzdłuż rzek pojawia się wilgotny las równikowy . Na północnych terenach Afryki Zachodniej, działki w szczawnicy leżących w strefie Sahelu , kosmetyka laserowa przylegającej bezpośrednio do Sahary , jaworki występuje duże zagrożenie pustynnieniem - tereny nadające się pod uprawy często występują tam jedynie wzdłuż rzek.
Przez obszar Afryki Zachodniej przepływa kilka ważnych rzek Afryki, studium policealne m. in. Niger , sypialnie Wolta , aparaty cyfrowe Senegal i Gambia .
[ edytuj ] Języki urzędowe
W krajach Afryki Zachodniej obowiązują następujące języki urzędowe :
- angielski – Gambia , podsłuchy Ghana , stoły Liberia , opony Nigeria i Sierra Leone
- arabski – Czad i Mauretania (wspólnie z francuskim ) oraz Sahara Zachodnia
- francuski – Benin , depilacja laserowa Burkina Faso , materace Czad (wspólnie z arabskim ), pozycjonowanie Kamerun , suknie ślubne Gwinea , fotele z mazażem Mali , monitoring Mauretania (wspólnie z arabskim ), szczawnica Niger , szczawnica Senegal , aparaty cyfrowe Togo , szczawnica Wybrzeże Kości Słoniowej
- portugalski – Gwinea Bissau i Republika Zielonego Przylądka
[ edytuj ] Etnografia
Miejscowa ludność obszaru Afryki Zachodniej, mieszkania w szczawnicy podobnie jak i praktycznie całego kontynentu afrykańskiego, Szkoły policealne katowice jest silnie zróżnicowana pod względem etnicznym. Do najliczniejszych grup zaliczają się: Fulanie - rozproszeni po całym obszarze regionu, w3 Bambara - zamieszkujący głównie tereny Mali , kamery Aszanti w Ghanie , faty Hausa głównie w Nigerii , pozycjonowanie a także Mandinka , meble Wolofowie i Sererowie . Istotną rolę w historii regionu odegrali także wędrowni kupcy Diula , europa odpowiedzialni w przeszłości za rozprzestrzenienie się islamu w tej części świata.
[ edytuj ] Lokalne języki
Przedstawiciele poszczególnych grup etnicznych posługują się własnymi językami, Szczawnica nieruchomości jednak z racji dużego przemieszania ludności - jedną miejscowość zamieszkuje często kilka grup - potrafią także porozumiewać się w kilku innych językach regionu. Kilka lokalnych języków funkcjonuje także w roli języków wehikularnych , f-18 do najważniejszych zaliczają się języki: hausa , meble wolof , nieruchomości szczawnica czy fulfulde , w1 a z kreolskich także krio i krioulo .
[ edytuj ] Tradycyjne wierzenia
Chociaż wiele grup ludnościowych przejęło islam lub chrześcijaństwo , opony zimowe w wielu regionach wciąż żywe są również tradycyjne wierzenia. W obszarze Afryki Zachodniej wyróżnia się setki tradycyjnych religii, Zakopane apartamenty które posiadają jednak kilka cech wspólnych. Tak jak i w całej Afryce również i tutaj zdecydowaną większość tradycyjnych religii cechuje animizm , zdjęcia cyfrowe tychy sosnowiec katowice tj. przypisywanie życia i świadomości ( duszy ) elementom środowiska przyrodniczego i zjawiskom naturalnym. Drzewa, Telefony rzeki, reksa góry itp. mogą być święte, ewery ponieważ reprezentują bóstwa , rabaeberek są domem dla bóstw albo też - po prostu są bóstwami. Liczba takich bóstw, aktualności a także reprezentujące je zjawiska różnią się jednak w wierzeniach poszczególnych plemion. Komunikacja z nimi odbywa się często w świątyniach za pośrednictwem kapłanów lub - rzadziej - kapłenek, pufka a także osobistej modlitwy .
Niektóre tradycyjne religie Afryki uznają istnienie istoty najwyższej lub stwórcy . Najczęściej jednak komunikacja z tą istotą możliwa jest tylko poprzez pomniejsze bóstwa lub duchy albo za wstawiennictwem przodków. Dlatego też w wielu tradycyjnych religiach afrykańskich istotną rolę odgrywa równiż kult przodków . Główną funkcją przodków jest ochrona plemienia lub rodziny, monolog w kinie przodkowie mogą też okazywać swoje zadowolenie lub niezadowolenie. Jako gniew przodków często interpretowane są na przykład złe warunki pogodowe, złe zbiory i choroby. Wiele tradycyjnych religii afrykańskich uznaje, że przodkowie są prawowitymi właścicielami ziemi, którą wolno wykorzystywać, ale nie sprzedać.
Ważną cechą tradycyjnych religii afrykańskich jest także totemizm - pewne obiekty, a częściej zwierzęta są symbolem danego plemienia lub klanu . Do najczęściej spotykanych totemów w Afryce Zachodniej zaliczają się węże , krokodyle i niektóre gatunki ptaków.
Inną cechą tradycyjnych wierzeń afrykańskich jest występowanie fetyszów - świętych obiektów, mających chronić przed złem . W Afryce Zachodniej często występują tzw. grigri - małe skórzane amulety ze świętym obiektem wewnątrz - noszone na szyi. Są one popularne również wśród miejscowych muzułmanów , którzy wkładają do środka wersety z Koranu .
[ edytuj ] Historia
Najstarsze ślady bytności człowieka współczesnego na terenach Afryki Zachodniej odkryto w obszarze Sahary , w północno-zachodnim Mali , środkowym Nigrze (na pustyni Tenere ) i w północnym Czadzie . Znaleziono tam m.in. paleolityczne narzędzia i neolityczne malowidła naskalne . Sahara była w czasach prehistorycznych żyzną krainą sprzyjającą rozwojowi osadnictwa ludzkiego.
W starożytności i średniowieczu (po wyschnięciu Sahary) sprzyjające warunki do rozwoju złożonych społeczności ludzkich panowały przede wszystkim w dorzeczu najważniejszych rzek regionu - Nigru , Senagalu , Gambii i Wolty . W połowie I tysiąclecia p.n.e. nad brzegami dolnego Nigru kwitła kultura Nok , która pozostawiła po sobie charakterystyczne terakotowe figurki przedstawiające ludzi o cechach negroidalnych .
We wczesnym średniowieczu (między VIII a XII stuleciem) w obszarze dorzecza Senegalu i Gambii rozwijała się natomiast bliżej nieznana kultura, po której pozostały zespoły kamiennych kręgów Senegambii . Są to najstarsze konstrukcje megalityczne w Afryce Subsaharyjskiej .
Najlepsze warunki do rozwoju złożonych organizmów państwowych panowały w obszarze równiny Macina w dzisiejszym środkowym Mali , gdzie wylewy Nigru przyczyniają się do nawadniania okolicznych pól uprawnych. W średniowieczu powstały tu silne ośrodki afrykańskiej cywilizacji - Imperium Ghany i Imperium Mali . Państwa te utrzymywały relacje handlowe z wybrzeżem Morza Śródziemnego i Europą . Saharę przemierzały liczne karawany , wiozące towary z miast handlowych nad Nigrem, takich jak Timbuktu czy Gao . Po rozbiciu kolejnego na tych terenach królestwa Songhaj przez marokańskiego sułtana Ahmada al-Mansura w 1591 roku głównymi afrykańskimi ośrodkami handlu transsaharyjskiego stały się miasta imperium Kanem-Bornu nad brzegami Jeziora Czad .
Konkurencję dla południowosaharyjskich miast handlowych stanowiły jednak wówczas powstałe w epoce wielkich wypraw kolonialnych porty morskie nad brzegami Zatoki Gwinejskiej . Był to najgęściej zaludniony obszar Czarnej Afryki , z którego począwszy od XVI wieku Portugalczycy i Hiszpanie wywozili towary i niewolników . Głównym partnerem handlowym Europejczyków było wówczas położone w dorzeczu Wolty królestwo Aszantów , którzy sprzedawali złoto i niewolników w zamian za broń. Podobną rolę odegrały położone dalej na wschód królestwa Dahomeju i Beninu . To ostatnie było - zdaniem części badaczy - spadkobiercą wspomnianej kultury Nok, o czym świadczyć ma wytwarzane na tym obszarze bogactwo wyrobów rzemieślniczych, mających pewne cechy wspólne z figurkami okresu Nok. Kontakty handlowe z Europejczykami utrzymywało także przez krótki czas królestwo Dżolof w dorzeczu Senegalu , państwo to rozpadło się jednak w XVI wieku na mniejsze ośrodki władzy o znikomym znaczeniu.
Kres rozwoju państw afrykańskich nastąpił w wieku XIX wraz z podbojami kolonialnymi Francji , Prus i Wielkiej Brytanii . Mocarstwa te podzieliły między siebie obszar Afryki Zachodniej, tworząc kolonie: Francuską Afrykę Zachodnią , Brytyjską Afrykę Zachodnią , a także niemieckie Togoland i Kamerun (te ostatnie zostały po I wojnie światowej podzielone między Francję i Wielką Brytanię). Rozpoczęła się wówczas gwałtowna modernizacja tych terenów, co nie doprowadziło jednak do całkowitego wyplenienia dawnych afrykańskich wierzeń i zwyczajów.
Wiek XX był dla Afryki wiekiem wyzwalania się z kolonializmu . Nowe niepodległe państwa musiały jednak borykać się z wieloma problemami, jak ubóstwo czy konflikty etniczne. Nierzadko dochodziło do krwawych wojen domowych , jak na przykład w Sierra Leone czy Liberii . Wiele obszarów wciąż pozostaje niespokojnych, czego przykładem są powstania Tuaregów w Nigrze czy nieustabilizowana sytuacja polityczna w Nigerii i Wybrzeżu Kości Słoniowej .
[ edytuj ] Gospodarka
Gospodarka Afryki Zachodniej opiera się w przeważającej części na rolnictwie . Dominujący typ upraw zależy od warunków przyrodniczych w poszczególnych państwach. W strefie Sahelu i północnego Sudanu najważniejszą rośliną uprawną jest orzech ziemny (zwłaszcza w Senegambii i północnej Nigerii ), a także proso i sorgo . Zasobniejsze w wodę wybrzeża Zatoki Gwinejskiej są natomiast zagłębiem upraw kakao i palmy oleistej . Na obszarach nadmorskich i na wodach wielkich rzek dużą rolę odgrywa także rybołówstwo .
Ważną gałęzią przemysłu na terenie Afryki Zachodniej jest także przemysł wydobywczy. Obszar Delty Nigru w południowo-zachodniej Nigerii jest miejscem najwięszego wydobycia ropy naftowej na całym kontynencie afrykańskim. Na zachodnich wybrzeżach, zwłaszcza w Sierra Leone i Liberii gospodarka opiera się w dużej części na wydobyciu diamentów . W Gwinei dużą rolę odgrywają także złoża boksytów . Dla państw położonych na Saharze przemysł wydobywczy jest - z powodu skąpych płodów rolnych - często najważniejszą gałęzią przemysłu. W północnej Mauretanii ponad 90% ludności zawodowo czynnej zatrudniona jest przy wydobyciu rudy żelaza w rejonie masywu Kidjat Idżdżil w miastach Fudajrik i Zuwirat . W saharyjskiej części Nigru znajdują się natomiast bogate złoża uranu .
Wśród przemysłu przetwórczego, obecnego głównie w dużych ośrodkach miejskich, dominuje włókiennictwo i przemysł spożywczy.
[ edytuj ] Wspólnota ekonomiczna
Większość państw regionu należy do wspólnoty ekonomicznej ECOWAS . Wiąże się z tym między innymi zacieśniona współpraca między tymi krajami, a także dążenie do stworzenia wspólnego rynku . W większości francuskojęzycznych państw regionu (z wyjątkiem Mauretanii i Gwinei ) oraz dodatkowo w Gwinei Bissau obowiązuje wspólna waluta – frank CFA . Kraje anglojęzyczne ( Gambia , Liberia , Sierra Leone , Ghana i Nigeria ) oraz Gwinea zachowały własne waluty, jednak istnieją plany dwustopniowego ujednolicenia systemu walutowego w Afryce Zachodniej: w pierwszej kolejności zaplanowano wprowadzenie wspólnej waluty dla wszystkich krajów anglojęzycznych (brak jest jednoznacznego stanowiska w sprawie ewentualnego zniesienia escudo z Republiki Zielonego Przylądka ), a następnie jednej waluty dla całego regionu. W praktyce jednak prace przygotowawcze toczą się bardzo powoli i istnieje obecnie duże opóźnienie względem planów.
[ edytuj ] Transport
-
Ta sekcja jest zalążkiem . Jeśli możesz, rozbuduj ją .
[ edytuj ] Przypisy
- ↑ United Nations Statistic Division. Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings (ostatni dostęp: 15.05.2007)
[ edytuj ] Bibliografia
- Africa on a shoestring, Lonely Planet, 2004
- Burke, Andrew i Else, David, The Gambia & Senegal, Lonely Planet Publications, 2002
- Geograficzny atlas świata, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa-Wrocław 1989, tom II, str. 138-140
- Wielkie rzeki Afryki. Encyklopedia geograficzna, Agencja Muza, Warszawa 1991, str. 24-37 i 38-39
|
||||||||
|
||||||||
| Afryka : | Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia | |||||||
| Ameryka : | Anglosaska · Centralna · Karaiby · Mezoameryka · Łacińska · Południowa · Północna · Środkowa | |||||||
| Azja : | Bliski Wschód · Daleki Wschód · Południowa · Południowo-Wschodnia · Północna · Środkowa · Zachodnia · Zakaukazie | |||||||
| Europa : | Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia | |||||||
| Australia i Oceania : | Oceania · Australia · Nowa Zelandia · Melanezja · Mikronezja · Polinezja · Australazja | |||||||
| Obszary polarne: | Arktyka · Antarktyka | |||||||
| Oceany | Atlantycki (Atlantyk) · Arktyczny · Indyjski · Południowy · Spokojny (Pacyfik) | |||||||
| Tragedia na drodze w Mazowieckiem |
|
Całkowicie zablokowana została w piątek droga krajowa nr62 Warszawa-Włocławek. W miejscowości Cieśle pod Płockiem (Mazowieckie) samochód osobowy potrącił rowerzystę, który zginął na miejscu.
|
| UE rozpocznie dochodzenie ws. konfliktu w Gruzji |
|
Unia Europejska rozpocznie dochodzenie w sprawie sierpniowej wojny rosyjsko-gruzińskiej. Koncepcja międzynarodowego śledztwa w tej sprawie pojawiła się we wrześniu.
|
| Wrocław: "Ogołocono nasze konta bankowe!" |
|
Klienci banku PKO BP przeżyli szok, kiedy chcieli wypłacić pieniądze z bankomatów. Ich karty były zablokowane.
|
| 5. edycja Poznań Game Arena |
|
Prezentacje najnowszych gier komputerowych, konsolowych, a także karcianych i figurkowych zaplanowano w trakcie targów multimediów i rozrywki Poznań Game Arena, które rozpoczynają się w sobotę w halach Międzynarodowych Targów Poznańskich.
|
| Z samolotu zobaczysz abstrakcje na bloku |
|
Wielkoformatowy fragment abstrakcyjnego obrazu Marii Jaremy namalowali alpiniści na 10-piętrowym bloku mieszkalnym w Krakowie.
|
